Các cán bộ cần cù góp phần bảo tồn nguồn gen quý
21 mins read

Các cán bộ cần cù góp phần bảo tồn nguồn gen quý








Nhân viên Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh thả động vật về môi trường tự nhiên.

Ảnh: TL

Từ khu rừng nghèo nàn, thiếu sức sống… nay đã hồi phục và xanh tươi

Cách Hà Nội gần ba mươi km, Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh nằm ở phía đông hệ thống Vườn quốc gia Tam Đảo, thuộc thôn Đồng Tâm (xã Ngọc Thành, thành phố Phúc Yên). Ít người biết rằng nơi đây có một “bảo tàng” sinh học lưu giữ hàng trăm loài động, thực vật quý hiếm được sưu tầm từ khắp mọi miền đất nước, thuận tiện cho việc tham quan, nghiên cứu của mọi lứa tuổi, đặc biệt là những người yêu thiên nhiên.

Đến thăm Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh vào ngày nắng nóng cuối cùng của tháng 5, chúng tôi được ông Đặng Huy Phương, Trưởng Trạm dẫn đi tham quan và giới thiệu về các hoạt động, công việc ý nghĩa của các cán bộ tại đây.

Ông Đặng Huy Phương cho biết, năm 1999, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã thành lập Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh ngay dưới chân Vườn quốc gia Tam Đảo, xã Ngọc Thanh, TP. Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc với diện tích 170,3 ha.

Chức năng chính của trạm là nghiên cứu, xây dựng bộ sưu tập mẫu vật sống của các loài động vật, thực vật hoang dã nhiệt đới nhằm mục đích bảo tồn đa dạng sinh học và tạo nguồn giống cho các loài có giá trị khoa học. , giá trị kinh tế; cứu hộ, bảo tồn động vật, thực vật hoang dã; Thực hiện và hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về hệ sinh thái, loài và nguồn gen…

Hiện nay, Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh đã trở thành địa điểm quan trọng và có ý nghĩa trong việc tiếp cận, khám phá những bí ẩn, kỳ quan thú vị của thiên nhiên đối với các nhà khoa học, đặc biệt là các nhà khoa học. Bộ nhà khoa học trẻ, sinh viên trong nước và quốc tế. Không chỉ phục vụ công tác nghiên cứu, kiểm kê, giám sát, đánh giá quá trình diễn thế phục hồi hệ sinh thái, Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh còn góp phần quan trọng trong công tác giảng dạy, đào tạo. Giáo dục nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học.

Hàng năm, Trạm thu hút hàng nghìn giáo viên, học sinh các trường phổ thông, học sinh, sinh viên cao học, nghiên cứu sinh các trường cao đẳng, đại học đến tham quan và thực hiện các dự án nghiên cứu. nghiên cứu, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ, trong đó có nhiều sinh viên quốc tế và nghiên cứu sinh. Mọi hoạt động trải nghiệm tại Station đều miễn phí.

Theo ông Đặng Huy Phương, hơn 25 năm qua, với sự nỗ lực kết hợp với tinh thần nhiệt huyết, trách nhiệm của các nhà khoa học và cán bộ Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh, nơi đây đã biến đổi từ một khu rừng. nghèo nàn, không còn cây cối, không còn sự tồn tại của các loài động vật hoang dã, dần dần được phục hồi và phủ xanh bởi các trạng thái rừng tự nhiên ở các cấp độ khác nhau với các loài cây lớn, vừa và nhỏ xen kẽ. Trộn…






Nhân viên trạm chăm sóc và giải cứu từng động vật từ nơi khác. Ảnh: TL

Đến nay, Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh đã sưu tầm và trồng nhiều loài cây bản địa với trên 8.000 cây. Vườn bảo tồn có diện tích 600 m2 với hơn 600 mẫu của trên 80 loài được thu thập từ các vùng sinh thái canh tác khác nhau.

Ngoài ra, Trạm còn có vườn bảo tồn cây thuốc rộng 1ha với 34 loài. Khu cứu hộ và bảo tồn động vật rộng 1 ha với hệ thống hàng rào và chuồng trại tiêu chuẩn, hiện đang nuôi dưỡng khoảng 100 cá thể của 12 loài rùa, vượn má trắng, khỉ. Khu nuôi các loài bò sát, ếch, lưỡng cư có giá trị bảo tồn; Nhiều loài được liệt kê trong Sách đỏ Việt Nam.

Mô hình thành công nhất của Trạm là nhân giống thằn lằn cá sấu Shinisaurus crocodilurus. Đây là loài đặc hữu của Việt Nam, được xếp vào nhóm động vật có nguy cơ tuyệt chủng cần được ưu tiên bảo vệ. Hiện nay, Việt Nam chỉ còn lại khoảng 100 cá thể trong tự nhiên nhưng môi trường sống tự nhiên của chúng đang dần biến mất do nạn khai thác than, đốt nương làm rẫy và cháy rừng…

Những lo ngại từ việc nhân giống… đến việc thả các cá thể về tự nhiên

Nhớ lại những ngày Trạm mới đi vào hoạt động, ông Phương kể với chúng tôi: Năm 2014, Trạm kết hợp với các chuyên gia của Vườn thú Cologne (Đức) đưa 6 con thằn lằn cá sấu về bảo tồn. trở thành trạm duy nhất trong cả nước bảo tồn thằn lằn cá sấu. Do đây là loài mới nên chưa có nhiều nghiên cứu về đặc điểm sinh học, sinh thái nên việc chăm sóc, nhân giống và điều trị gặp nhiều khó khăn. Hiện nay, Trạm đã nhân giống thành công hàng chục cá thể. Thành công này khiến các nhà khoa học thế giới quan tâm và ủng hộ công tác nghiên cứu.






Vườn bảo tồn hoa lan có diện tích 600 m2 với hơn 600 mẫu vật của hơn 80 loài, trong đó có nhiều giống lan quý. Ảnh: TL

Ông Đặng Huy Phương cho biết, cách đây 10 năm, lực lượng Kiểm lâm phía Nam đã bắt được 2 cá thể Vượn đen má trắng Nomascus leucogenys bàn giao cho Trạm cứu hộ động vật hoang dã Củ Chi, TP.HCM. Tuy nhiên, trong tự nhiên loài vượn đen má trắng này phân bố ở phía Bắc nước ta. Vì vậy, Trạm cứu hộ động vật hoang dã Củ Chi đã liên hệ và bàn giao hai con vượn này cho Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh.

Hơn 10 năm qua, Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh đã nuôi 2 cá thể vượn đen má trắng với mong muốn bảo tồn nguồn gen và nhân giống để bảo tồn nguồn gen quý hiếm. Tuy nhiên, nhiệm vụ này vẫn chưa được hoàn thành.

Ông Phương cho biết thêm: Hai con vượn này hiện đã mất khả năng tồn tại ngoài tự nhiên. “Có lần chúng trốn khỏi chuồng nhưng vẫn không bỏ chạy mà cứ lang thang khắp nơi sinh sản. Hơn nữa, việc thả chúng về tự nhiên rất rủi ro vì hiện tại chúng tôi chưa xác định được khu vực nào ở miền Bắc có môi trường sống tự nhiên, an toàn cho loài vượn má trắng”, ông Phương nói.

Theo ông Phương, thả chúng đồng nghĩa với việc chấp nhận nguy cơ cao chúng sẽ bị tuyệt chủng ngoài tự nhiên. “Chúng tôi hy vọng tìm được một hoặc hai cá thể cái để ghép đôi với hai con vượn đực, từ đó tạo ra F1. Khi có nhiều động vật F1, chúng ta sẽ tìm cách đưa các cá thể F1 về tự nhiên. Nhưng đến nay chúng tôi vẫn chưa tìm được con vượn cái nào để ghép đôi”, ông Phương băn khoăn.

Cần mẫn góp phần bảo tồn nguồn gen quý có nguy cơ tuyệt chủng

Có thể thấy, trong nỗ lực bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, các nhà khoa học và cán bộ Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh thuộc Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đang ngày đêm miệt mài, miệt mài nghiên cứu, xây dựng một cơ sở sưu tầm mẫu vật sống, bảo tồn nguồn gen quý hiếm các loài thực vật, động vật.

Chia sẻ với chúng tôi về những khó khăn trong việc chăm sóc từng con vật ở đây, bà Phạm Thị Kim Dung, nhân viên Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh cho biết: Khó khăn nhất là vào mùa sinh sản, phải quan sát, theo dõi thời điểm sinh sản để tách trẻ sơ sinh từ bố mẹ đưa vào nhà trẻ cho đến khi trưởng thành mới thả ra môi trường để hòa nhập. Chăm sóc nó cũng tốn rất nhiều công sức. Vào mùa hè nóng nực, các nhân viên phải thường xuyên phun nước hoặc tạo dòng suối như dòng suối tự nhiên, còn mùa đông lạnh giá thì họ tạo nơi trú ẩn cho loài thằn lằn cá sấu này.

Không chỉ có thằn lằn cá sấu, Trạm còn sở hữu “bộ sưu tập” gồm 12 loài rùa. Trong số đó, loài rùa biển miền Trung Mauremys annamensis là loài đặc hữu của Việt Nam nhưng là một trong những loài có nguy cơ tuyệt chủng trong tự nhiên do môi trường sống bị thu hẹp và bị săn bắt trái phép. Loài này cũng có rất ít thông tin về hành vi và đặc điểm sinh học của nó. Vì vậy, nghiên cứu của Trạm là cơ sở khoa học cho công tác nhân giống rùa miền Trung trong điều kiện nuôi nhốt.

Đặc biệt, thời gian qua, Trạm đã tiếp nhận cứu hộ, nhân giống các động vật quý hiếm bị cơ quan chức năng (kiểm lâm, công an…) tịch thu do vi phạm hành vi vận chuyển, buôn bán trái phép. các loài động vật quý hiếm được thả trở lại môi trường tự nhiên phù hợp với đặc điểm sinh thái của loài.

Đến nay, một số loài đặc hữu, có nguy cơ tuyệt chủng đã được trạm nhân giống thành công. Trong tương lai, có thể khôi phục quần thể hoang dã từ những cá thể sinh sản thành công tại trạm.

Tiến sĩ Lê Hùng Anh, Viện trưởng Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chia sẻ, xuất phát từ ý tưởng của các nhà nghiên cứu tài nguyên sinh học là kết quả của các công trình nghiên cứu. phải được áp dụng vào đời sống và sản xuất. Từ những năm 80 của thế kỷ XX, các trạm nghiên cứu thực tiễn trong lĩnh vực tài nguyên sinh học đã được hình thành ở nhiều địa phương trên cả nước.

Mặc dù trong thời gian gần đây, kinh phí hạn chế và cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiên cứu nghèo nàn đã ảnh hưởng đến hoạt động của Trạm. Tuy nhiên, các nhà khoa học, cán bộ vẫn âm thầm làm việc ngày đêm, cần cù đóng góp những công sức nhỏ bé của mình để xây dựng bộ sưu tập các loài thực vật, động vật sống, nghiên cứu giải pháp bảo tồn nguồn gen quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng. bị tuyệt chủng.

Được biết, nhằm phát huy chức năng của Trạm Đa dạng sinh học Mê Linh, hiện nay Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang triển khai các dự án đầu tư tạo điều kiện cho Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật tổ chức Quy hoạch tổng thể phát triển Đa dạng sinh học Mê Linh. Trạm đến năm 2030 trở thành Trung tâm có chức năng nghiên cứu, xây dựng mô hình phục hồi các hệ sinh thái và nguồn gen thực vật nghèo nàn, động vật quý hiếm vừa thực hiện chức năng là khu trưng bày tự nhiên vừa là nơi góp phần tuyên truyền nâng cao nhận thức về bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam. Nam giới./.



Bài viết đc biên soạn lại từ cổng thông tin TP

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *